برآیند فعالیت های سیاسی در بویراحمد و کهگیلویه در دو دهۀ اخیر، نشان دهندۀ سیر نزولی سیاست در بویراحمد و گرفتارشدن کهگیلویۀ بزرگ در باتلاقی خودساخته است. این روند، خسارت های جبران ناپذیری بر مردم دو منطقه تحمیل کرده که ریشه در نقص شعور سیاسی، ناآگاهی، تعصبات کورکورانۀ طایفه ای و جریانی، و نیز منافع شخصی برخی افراد خاص دارد.

اظهارات اخیر غلامرضا تاجگردون درباره فرایند استخدام در گچساران، بهویژه رویکرد او در بخش صنعت نفت، نشان داد که ژست دلسوزی وی در برابر نمایندۀ ماهشهر، صرفاً یک پروژۀ تبلیغاتی برای قهرمان سازی و فریب افکار عمومی بوده است. اگر تاجگردون ذرهای به آنچه درباره دلسوزی برای جوانان لیکک و بهمئی گفت، باور قلبی و عقلی داشت، امروز در سازکار استخدامی خود در گچساران چه در شرکتهای خصوصی، خصولتی و چه دولتی، سهمی هرچند اندک برای جوانان توانمند و بیکار مناطق محرومی چون زیلایی، پاتاوه، دیشموک، سادات محمودی، ممبی و سپیدار قائل می شد. اما عملاً او با بی تفاوتی نسبت به این مناطق، جوانان آنها را در حاشیۀ اشتغال صنعت نفت قرار داده است.

تبعات ملی و امنیتی این رویکرد خطرناک‌

اگر این الگوی خطرناک انحصارطلبی جغرافیایی به دیگر نقاط کشور تسری یابد، شاهد توزیع ناعادلانۀ فرصتهای شغلی در سراسر ایران خواهیم بود. در چنین نسخه ای، جوانان مناطق کمتر برخوردار عملاً زمین گیر می شوند، نسبت به اصلاح و آینده ناامید و نسبت به نظام بی اعتماد می گردند. همچنین اختلافات قومیتی و تقابلهای جغرافیایی را تشدید خواهد کرد. این روند، امنیت ملی را حتی از یک حملۀ خارجی آسیب پذیرتر می سازد. به تدریج، نه تنها در بخش خصوصی، که در بخشهای دولتی نیز شاهد فقدان عدالت، شایسته سالاری و اتحاد خواهیم بود. حتی در مناطقی مانند همین گچساران، جوانانی که به حلقۀ قدرت نزدیک نیستند، با هر میزان توانمندی، به راحتی جذب نمی شوند و این خود زمینه ساز اعتراضات، ناامنی ها و اختلافات داخلی در این مناطق خواهد بود.

کارنامۀ تاریک و سکوت های تاریخی نمایندگان

برای مردم کهگیلویۀ بزرگ و بویراحمد باید تأسف خورد که در دو دهۀ اخیر به دلیل حضور نمایندگان  پوپولیست، نه تنها نتوانسته اند برای دهها هزار جوان این مناطق فرصت شغلی مناسب ایجاد کنند، بلکه در برهه های مختلف، ننگی بر پیشانی این خطه ها نشانده اند: از سهم چندبرابری آب شرب شیراز نسبت به آب شرب یاسوج از سد تنگ سرخ در سالهای ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ و سکوت نمایندگان ادوار بعدی بویراحمد، غارت آب سدهای کهگیلویه، عدم صدور مجوز سدهایی مانند آبریز در سالهای گذشته، کشته شدن زنان و دختران در مسیر گوجه چینی کشاورزان خوزستانی و کشته شدن جوانان بویراحمد در مسیرهای یزد، عسلویه و...، سفرهای وزارا به گچساران و بی توجهی به مرکز استان (به ویژه در دهۀ ۹۰)، رکوردزنی خودکشی در مناطق محروم این دو حوزه، حذف سهمیۀ استخدامی آموزش و پرورش عشایر بویراحمد در ۱۴۰۱، رتبۀ آخر امتحانات نهایی در ۱۴۰۲، مصوبۀ واگذاری مراقبت دنای شمالی در اردیبهشت ۱۴۰۳، و سکوت در برابر سقوط هواپیمای آسمان در ۱۳۹۶؛ تنها بخش اندکی از مسائل تأسفبار این مناطق است.

هیچ انسان منصفی نمیتواند برتری فاحش تاجگردون را در زمینه های سیاسی، اقتصادی و اجرایی نسبت به نمایندگان پانزده سال اخیر استان انکار کند، و همچنین کارهای مفید او در ابلاغ و جذب اعتبارات پروژه هایی مانند سامانۀ انتقال آب تنگ سرخ یا پروژه های راه، آموزش و بهداشتی استان و گرفتن مجوز مادۀ ۲۳ برای پروژه های بزرگ استان را نادیده بگیرد.

همه اتفاق نظر دارند که ریشۀ این حجم از عقب ماندگی مناطق محروم بویراحمد و کهگیلویه بزرگ، سیر نزولی سیاست در این مناطق، و علت چنین نسخه های تفرقه افکن و تبعیض آمیز از سوی تاجگردون، بیش از خود او، به ضعف، انفعال و ناکارآمدی نمایندگان ادوار مختلف بویراحمد و کهگیلویه بازمیگردد. گویی ترس از تاجگردون را نیز باید به این موارد اضافه کرد.

غلام محمد زارعی در دوران نمایندگی، سایۀ سنگین تاجگردون را بر سر خود حس میکرد و توسط خودی و غیرخودی مورد انتقاد قرار میگرفت، تا جایی که بزرگواری نمایندۀ کهگیلویه خطاب به زارعی تشر زد و گفت: "دلت خوش است که رئیس مجمع نمایندگان استانی هستی، اما باید خودت بروی گچساران و دست وزیر ارتباطات را ببوسی تا یک سفر هم به یاسوج بیاید"

مهدی روشنفکر که تخریب های وارده به زارعی در مقایسه با تاجگردون را دیده بود و میدانست در هیچ زمینه ای در مقابل تاجگردون حرفی برای گفتن ندارد، از ترس تکرار آن سرنوشت تلخ، به جای دفاع از منافع مردم استان، با پایداری های تهران همراه شد و به گفتۀ تاجگردون به وی رأی منفی داد. مهدی روشنفکر که سال ۱۴۰۳ در اقدامی پوپولیستی و دروغین به نمایندۀ ماهشهر به دلیل بحث بومی گزینی حمله کرده بود، امروز در مقابل سازکار انحصاری و خطرناک تاجگردون در استخدامی گچساران، از ترس سکوت کرده است تا یک تناقض تلخ دیگر به دهها تناقض دیگر وی اضافه شود.

محمد بهرامی، نمایندۀ فعلی بویراحمد، که در واکنش به نماینده ماهشهر، شعار «ایران برای همه» را سر میداد، امروز در برابر انحراف خطرناک و بزرگ تاجگردون سکوت کرده و تنها به ارسال پیام های تبریک بی وقفه برای او اکتفا می کند. البته وی سابقاً در حمایت از علی آبادی وزیر نیرو که امضای وی پای مصوبۀ واگذاری مراقبت از دنای شمالی بود، اولین خطای محاسباتی را مرتکب شده بود.

محمد موحد نیز که همواره در کهگیلویۀ محروم با تاجگردون مقایسه میشد و سایۀ تاجگردون بر سرش سنگینی میکرد، احتمالاً سهواً یا عمداً برای کسب رضایت پایداری ها در ماجرای اعتبارنامه غایب شد. حاصل ۳۰ سال فعالیت او، فقر، محرومیت و رشد آسیب های اجتماعی در کهگیلویۀ بزرگ بوده است. او نیز در مقابل نمایندۀ ماهشهر فیگور مبارزه گرفت، اما امروز گویا جرات انتقاد از سازکار معیوب استخدامی تاجگردون را ندارد.

در پایان، روشن می شود که سیاست در بویراحمد و کهگیلویه، به دست افرادی سپرده شده که دچار دهها تناقض بزرگ رفتاری و عقیدتی هستند. ضعف، ناکارآمدی، توهم و هراس این نمایندگان از امثال تاجگردون، باعث شده که همواره در موضع تحقیرشده قرار گیرند. سؤال تلخ اینجاست که اگر در این دو حوزه، به جای دو نماینده؛ صد نمایندۀ دیگر با همین ویژگی ها حضور داشته باشند، چه تفاوتی در سرنوشت این مردم رقم خواهد خورد؟ آنچه مسلم است، ادامهٔ این روند، نه تنها توسعه را از این خطه دور میکند، بلکه سرمایۀ اجتماعی و وحدت منطقه ای و در ادامه ملی را نیز به خطر می اندازد.